Welke ondergrond voor kunstgras?
Wij leggen kunstgras op een fundering van lava 3/8 of van stabilisé, nooit rechtstreeks op zwarte aarde of los zand. Lava 3/8 is onze voorkeur: een laag van zo’n 7 cm, met een dik geotextiel erop. Stabilisé leggen we in een laag van zo’n 8 cm, met 150 kg cement per m³ en korrel 0/7. Welke het wordt, hangt af van je tuin.
De ondergrond is de laag die je nooit meer ziet, en de laag die bepaalt of je gras over tien jaar nog vlak ligt. Hieronder staan de vier mogelijkheden naast elkaar, met de cijfers die wij zelf gebruiken.
Lava, stabilisé of zand: de verschillen
| Lava 3/8 | Lavagruis 0/3 | Stabilisé | Zand of zwarte aarde | |
|---|---|---|---|---|
| Gebruiken wij? | ja, bij voorkeur | soms, fijnere lava | ja | nee |
| Laagdikte | ± 7 cm | ± 7 cm | ± 8 cm | n.v.t. |
| Uitgraven | ± 8 à 9 cm | ± 8 à 9 cm | ± 10 cm | n.v.t. |
| Gewicht | ± 1.300 kg/m³ (± 90 kg/m²) | ± 1.700 kg/m³ | zand 0/7 met 150 kg cement/m³ | n.v.t. |
| Waterdoorlatend | zeer goed, verstopt traag | goed, slibt sneller dicht | goed, mits juiste dosering | plassen na verdichting |
| Bij bomen en wortels | ideaal, bodemverbeteraar | goed | minder geschikt | n.v.t. |
| Terug naar echt gras | lava infrezen | lava infrezen | uitbreken en afvoeren | n.v.t. |
| Aandachtspunt | kraakt licht: dik geotextiel erop | fijn stof slibt dicht | te veel cement sluit de laag | zakt in, golven, onkruid |
Gewichten en diktes zijn richtwaarden. Op natte of venige grond, rond bomen of op een helling passen we de opbouw aan na de opmeting.
Lava 3/8: onze voorkeur
Lava is een natuurproduct uit vulkanisch gesteente. De korrels zijn poreus: ze laten water door en houden tegelijk wat vocht vast. Wij kiezen bij voorkeur de fractie 3/8, korrels van 3 tot 8 mm.
Waarom 3/8 en niet fijner. De grovere korrels laten een open structuur, waardoor het regenwater vlot wegzakt. Fijn stof, zand en bladresten slibben die laag minder snel dicht dan fijn lavagruis 0/3. Op lange termijn blijft lava 3/8 dus beter doorlatend.
Het nadeel: het kraakt een beetje. Grovere korrels kunnen onder het kunstgras licht knisperen als je erover loopt. Daarom leggen wij altijd een dik geotextiel tussen de lava en de kunstgrasmat. Dat spreidt de druk, houdt de korrels op hun plaats en dempt het geluid.
Goed voor je bodem. Lava is een bodemverbeteraar. Rond bomen en grote beplanting blijft de laag luchtig, zodat de wortels lucht en vocht houden. En wil je ooit terug naar echt gras, dan rol je het kunstgras op en frees je de lava gewoon in de grond.
Soms werken we met een fijnere lava, zoals 0/8. Die laat zich egaler trillen; je ziet ze bijvoorbeeld in onze voortuinen in Assenede.
Stabilisé: hard, vlak en stil
Stabilisé is zand dat met cement gebonden wordt. Wij werken met 150 kg cement per m³ en een korrelmaat 0/7, in een laag van zo’n 8 cm.
Die verhouding is bewust gekozen. Meer cement maakt de laag steviger maar sluit hem dicht, waardoor het regenwater niet meer kan infiltreren. Minder cement geeft een laag die na een paar winters verzakt. De korrel 0/7 zorgt voor een mengsel van fijn en grof materiaal dat zich goed laat verdichten zonder de poriën volledig te vullen.
Stabilisé is de hardste en stilste ondergrond. Hij is een goede keuze waar veel belasting is, of waar het gras strak tegen terrassen en boordstenen moet aansluiten. Rond bomen kiezen we liever lava, en wie ooit terug naar echt gras wil, moet de stabilisé uitbreken en afvoeren.
Men heeft op één dag de grond afgegraven, de stabilisé aangebracht en kantstenen geplaatst. De stabilisé is grondig getest door een paar hevige regenbuien zonder dat het kunstgras geplaatst was. Nergens geen plassen of dergelijke te zien.
De opbouw, laag per laag
Verdichten. Lava en stabilisé worden laag per laag getrild en geëffend, met een lichte afschot naar een doorlatende zone. Een fundering die niet goed verdicht is, zakt in, en dat zie je pas na de tweede winter.
Opsluiten. Langs de randen komt een boordsteen, een L-profiel of een cortenstalen afboording. Zonder opsluiting spoelt de fundering langs de randen weg en zakt het gras daar door.
Water. Onze kunstgrasmatten laten meer dan 2.000 mm water per uur door. Niet de kunstgrasmat maar de fundering bepaalt dus hoe snel het water weg is: een kunstgrassysteem is zo doorlatend als zijn slechtste laag.
Hoeveel lava of stabilisé heb je nodig?
Reken met de laagdikte maal de oppervlakte. Voor lava 3/8 van 7 cm is dat 0,07 m³ per m², of ongeveer 90 kg per m².
| Oppervlakte | Lava 3/8 (7 cm) | Stabilisé (8 cm) |
|---|---|---|
| 50 m² | ± 3,5 m³ · ± 4,5 ton | ± 4 m³ |
| 100 m² | ± 7 m³ · ± 9 ton | ± 8 m³ |
| 240 m² | ± 17 m³ · ± 22 ton | ± 19 m³ |
In de praktijk komt er wat bij voor de randen, de verdichting en ongelijkheden in de ondergrond. Voor 240 m² SuperNatural in Astene ging er bijna 24 ton lava 3/8 in de tuin; dat project zie je van grondwerk tot afwerking op kunstgras in Deinze. Wat een volledig project kost, lees je op de prijzenpagina.
Bomen, natte grond, tegels en dak
Bomen en grote beplanting. Lava, eventueel verrijkt met substraat, met een uitsparing rond de stam. Zo blijven de wortels lucht en vocht krijgen.
Natte of laaggelegen tuin. We graven dieper en zorgen voor afschot naar een doorlatende zone. Lava 3/8 is hier vaak de beste keuze, omdat ze het langst open blijft.
Honden en katten. Een goed doorlatende fundering laat urine meteen wegzakken; spoel geregeld met de tuinslang. Meer op kunstgras voor honden en katten.
Tegels of een betonnen terras. Daar graaf je niet uit: het kunstgras komt op een dunne, drukverdelende laag op de bestaande vloer, en het afschot moet blijven werken.
Dakterras of balkon. Daar werken we met drainageplaten in plaats van een fundering. Zie dakterras en balkon en Future Base platen.
Oprit of parking. Een zwaardere opbouw die de belasting van een wagen aankan; zie oprit en parking.
Speelzones. Onder toestellen met valhoogte komt een valdempende laag; zie onderlagen en valdemping.
Vergunning. Ook op lava blijft kunstgras een verharding; de regels lees je op vergunning voor kunstgras.
Welke ondergrond is het best voor kunstgras?
Er is geen ondergrond die overal de beste is. Wij werken bij voorkeur met lava 3/8: die laat het water het best door, verstopt het minst snel en is een bodemverbeteraar. Stabilisé met 150 kg cement per m³ en korrel 0/7 is de hardste en stilste ondergrond, en goed waar veel belasting is. Op zwarte aarde of los zand leggen we nooit.
Lavasteen 3/8 of lavagruis 0/3: wat is het verschil?
Lavasteen 3/8 heeft grovere korrels en een open structuur: het water zakt er vlot door en de laag verstopt minder snel door fijn stof en bladresten. Lavagruis 0/3 is fijner en zwaarder, ongeveer 1.700 kg per m³ tegenover 1.300 kg voor 3/8; het laat zich egaler trillen, maar slibt sneller dicht. Wij kiezen bij voorkeur 3/8.
Waarom kraakt lava onder kunstgras, en hoe voorkom je dat?
De grovere lavakorrels van 3/8 kunnen onder het kunstgras een beetje kraken als je erover loopt. Daarom leggen wij een dik geotextiel tussen de lava en de kunstgrasmat. Dat spreidt de druk, houdt de korrels op hun plaats en dempt het geluid, zonder dat het water minder goed wegloopt.
Hoeveel lava heb ik nodig voor kunstgras?
Reken op een laag van ongeveer 7 cm. Lava 3/8 weegt zo’n 1.300 kg per m³, dus dat is ongeveer 90 kg per m². Voor 100 m² is dat ruim 9 ton. Voor een project van 240 m² in Astene ging er, met randen en verdichting, bijna 24 ton lava in de tuin.
Hoe diep moet ik uitgraven voor kunstgras?
Bij een lavafundering graven we ongeveer 8 tot 9 cm af voor een laag van zo’n 7 cm lava. Bij stabilisé graven we ongeveer 10 cm af voor een laag van 8 cm. Op natte of venige grond graven we dieper. Op een terras of dakterras graaf je niet uit, maar werk je met een dunne opbouw op de bestaande vloer.
Welke samenstelling gebruiken jullie voor de stabilisé?
150 kg cement per m³ met een korrelmaat 0/7. Die verhouding geeft genoeg samenhang om vlak te blijven liggen en houdt de laag tegelijk waterdoorlatend. Meer cement sluit de laag dicht, minder cement geeft verzakkingen.
Mag kunstgras rechtstreeks op zand of zwarte aarde?
Liever niet. Zwarte aarde en los zand zakken na de eerste winters ongelijk in, er ontstaan golven en plassen, en onkruid krijgt vrij spel. Een fundering van lava of stabilisé, laag per laag verdicht en opgesloten met een boordsteen, blijft vlak liggen.
Welke ondergrond voorkomt wateroverlast bij hevige regen?
Lava met een iets grovere korrel, of stabilisé in onze voorkeurssamenstelling: 150 kg cement per m³ met korrel 0/7. Ga niet zwaarder en niet fijner — meer cement of een kleinere korrel sluit de laag dicht, waardoor het water er niet meer door kan. Ter vergelijking: een natuurgazon dat een maand geen regen heeft gehad, is minder waterdoorlatend dan een goed aangelegde lava- of stabilisélaag. Uitgedroogde klei of leem laat water eerst afstromen voor het begint op te nemen.
Wat gebeurt er met de wortels van mijn bestaande bomen?
Bij bomen en grote beplanting werken wij doorgaans met een lavamix met lava 3/8 in plaats van gewone stabilisé. Lava is een bodemverbeteraar: de laag blijft luchtig en waterdoorlatend, zodat de wortels lucht en vocht blijven krijgen. Waar nodig verrijken we die mix met substraat om de boom of beplanting extra te ondersteunen. Het kunstgras komt daar bovenop, met een uitsparing rond de stam.
Kan kunstgras op bestaande tegels of een betonnen terras?
Ja. Op een terras of andere bestaande verharding graaf je niet uit: het kunstgras komt op een dunne, drukverdelende beschermlaag op de bestaande vloer. Zorg dat het afschot en de waterafvoer blijven werken, en werk de randen verlijmd of verzwaard af. Losse kunstgrastegels verkopen we niet — wij leveren banen van de rol, 4 meter breed en op maat gesneden, zonder zichtbare naad om de halve meter.
Kan ik later terug naar echt gazon?
Ja, en de fundering bepaalt hoeveel werk dat is. Ligt je gras op lava, dan rol je de kunstgrasmat op, frees je de lava in de volle grond — lava is een bodemverbeteraar — en zaai je in na wat compost en meststof. Op stabilisé is het ingrijpender: uitbreken, afvoeren, zwarte aarde aanvoeren en dan pas zaaien. Denk daar bij de keuze van je fundering dus even over na.
Kan kunstgras tegen mollen?
In de praktijk komt een mol niet door een goed aangelegde structuur: de verdichte lava- of stabilisélaag met doek is geen doorkomen aan — meteen een reden te meer om de fundering niet over te slaan. Het zwakke punt is de rand, waar de kunstgrasmat aan losse tuingrond grenst. Een boordsteen of ingegraven randafwerking houdt ook daar het gangenwerk buiten.
Is kunstgras op lava geen verharding?
Toch wel. Lava is een natuurproduct en een bodemverbeteraar, en het is de minst ingrijpende fundering. Maar de Vlaamse overheid rekent een gazon uit kunstgras tot de verhardingen, los van wat eronder ligt. De vergunningsregels gelden dus ook op lava; zie vergunning voor kunstgras.